พื้นที่อำเภอบ้านใหม่ไชยพจน์มีร่องรอยการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์มาอย่างยาวนาน จากหลักฐานทางโบราณคดีที่พบในเขตตำบลหนองเยือง โดยเฉพาะแหล่งโบราณคดี เนินวัดเก่า บ้านม่วง ซึ่งพบชิ้นส่วนกระดูกมนุษย์และภาชนะดินเผา สันนิษฐานว่าอยู่ในช่วงปลายยุคก่อนประวัติศาสตร์ มีอายุประมาณ 2,500–1,500 ปีมาแล้ว

นอกจากนี้ยังมีการสำรวจพบแหล่งโบราณคดีโคกป่าช้า บ้านห้วยเหี้ย และแหล่งโบราณคดีโนนตากลิ้ง บ้านยางทะเล สะท้อนให้เห็นว่าพื้นที่แห่งนี้เคยเป็นชุมชนของมนุษย์ ก่อนการกำเนิดชุมชนบ้านใหม่ไชยพจน์ในปัจจุบันเป็นเวลานาน